Somari
Lo primièr president indigèna farà un segond mandat, 2 e 3 •
La lei sus las lengas es pas utila, 4 e 5 •
Aragon fa sa lei lingüistica, 6 •
S’interprètan de mièlhs en mièlhs los trobadors, 7 •
Daissan lor plaça a las regionalas, 8 •
Susvelhan l’ors en Aran, 9 •
La Talvera fa trenta ans, 11 •
Ua crida taus drets deus aranés, 12 •
La lei sus las lengas es pas utila, 4 e 5 •
Aragon fa sa lei lingüistica, 6 •
S’interprètan de mièlhs en mièlhs los trobadors, 7 •
Daissan lor plaça a las regionalas, 8 •
Susvelhan l’ors en Aran, 9 •
La Talvera fa trenta ans, 11 •
Ua crida taus drets deus aranés, 12 •
Fotografias
Pas cap
Pas cap
"La lei sus las lengas es pas utila"
Lo ministèri de la Cultura e lo govèrn en general s’interrògan totjorn sus l’interès de far una lei sus las lengas ditas regionalas. Es lo resumit de la responsa que foguèt faita la setmana passada a la question pausada per la deputada Martine Faure (PS).
La suspresa foguèt qu’en l’abséncia de Frédéric Mitterrand la deputada girondina aguèt dret a una responsa legida pel ministre de l’Immigracion e de l’identitat Nacionala Eric Besson, fòrça mediatic per aquesta temporada.
La question èra simpla : Martine Faure demandava al ministre de la Cultura çò que comptava far amb la promessa d’una lei formulada pel govèrn mas tanben pel president de la Republica e confirmada per Christine Albanel abans qu’arribèsse el al govèrn. La deputada demandèt que foguèsse donada una data precisa per la presentacion del projècte del govèrn.
Quand lo ministre Éric Besson diguèt qu’anava legir la responsa del ministre de la Cultura, pr’amor aqueste èra « empachat de venir », lo deputat UMP Marc Le Fur lancèt : « la question lo passiona pas ! ». Eric Besson respondèt : « anatz veire dins la responsa que la question l’interèssa e quitament lo passiona vertadièrament ».
La responsa del ministre comença en disent que finalament lo govèrn faguèt ja una concession en acceptar que la constitucion foguèsse
La suspresa foguèt qu’en l’abséncia de Frédéric Mitterrand la deputada girondina aguèt dret a una responsa legida pel ministre de l’Immigracion e de l’identitat Nacionala Eric Besson, fòrça mediatic per aquesta temporada.
La question èra simpla : Martine Faure demandava al ministre de la Cultura çò que comptava far amb la promessa d’una lei formulada pel govèrn mas tanben pel president de la Republica e confirmada per Christine Albanel abans qu’arribèsse el al govèrn. La deputada demandèt que foguèsse donada una data precisa per la presentacion del projècte del govèrn.
Quand lo ministre Éric Besson diguèt qu’anava legir la responsa del ministre de la Cultura, pr’amor aqueste èra « empachat de venir », lo deputat UMP Marc Le Fur lancèt : « la question lo passiona pas ! ». Eric Besson respondèt : « anatz veire dins la responsa que la question l’interèssa e quitament lo passiona vertadièrament ».
La responsa del ministre comença en disent que finalament lo govèrn faguèt ja una concession en acceptar que la constitucion foguèsse
modificada en integrar las lengas, mentre que la causa èra pas brica prevista.
Pel ministre de la Cultura lo fait d’aver marcadas las lengas dins lo capítol consacrat a las collectivitats dona a las collectivitats « una responsabilitat particulara per la promocion d’aquelas lengas ». Mas precisa mai luènh que l’Estat a tanben una responsabilitat pr’amor s’agís d’un patrimòni collectiu. « Es pr’amor d’aquò que lor usatge e lor transmission relèvan tanben de l’Estat garant de l’interès general. Es la rason que fa que l’Estat pren plenament sas responsabilitats ». E la responsa ministeriala de far la lista de çò que l’Estat fa dins lo domeni de l’ensenhament de las lengas ditas regionalas. Seguís alara tanben lo capítol suls mèdias que ditz que l’Estat o fa tot per que la difusion de las lengas siá pas « entravada ».
Pòt servir l’article 75-1 ?
Se debanava un collòqui sus las lengas regionalas a La Sorbonne a París lo 4 de decembre passat. D’universitaris organizavan aquel eveniment dètz ans après un collòqui sus la meteissa question e volián far lo punt de las evolucions de la decenia.
Avián demandat d’intervencions de politics e d’especialistas del dret per saber ont ne sèm ara de las possibilitats per ratificar la Carta europèa de las lengas Regionalas o Minoritàrias del Conselh de l’Euròpa o per melhorar la legislacion
Pel ministre de la Cultura lo fait d’aver marcadas las lengas dins lo capítol consacrat a las collectivitats dona a las collectivitats « una responsabilitat particulara per la promocion d’aquelas lengas ». Mas precisa mai luènh que l’Estat a tanben una responsabilitat pr’amor s’agís d’un patrimòni collectiu. « Es pr’amor d’aquò que lor usatge e lor transmission relèvan tanben de l’Estat garant de l’interès general. Es la rason que fa que l’Estat pren plenament sas responsabilitats ». E la responsa ministeriala de far la lista de çò que l’Estat fa dins lo domeni de l’ensenhament de las lengas ditas regionalas. Seguís alara tanben lo capítol suls mèdias que ditz que l’Estat o fa tot per que la difusion de las lengas siá pas « entravada ».
Pòt servir l’article 75-1 ?
Se debanava un collòqui sus las lengas regionalas a La Sorbonne a París lo 4 de decembre passat. D’universitaris organizavan aquel eveniment dètz ans après un collòqui sus la meteissa question e volián far lo punt de las evolucions de la decenia.
Avián demandat d’intervencions de politics e d’especialistas del dret per saber ont ne sèm ara de las possibilitats per ratificar la Carta europèa de las lengas Regionalas o Minoritàrias del Conselh de l’Euròpa o per melhorar la legislacion
en matèria de lengas.
Èra convidat per dire son punt de vista Guy Carcassonne, lo constitucionalista que faguèt, a la demanda de Lionel Jospin, l’estudi sus la compatibilitat de la Carta europèa amb la constitucion francesa. Òm se remembra qu’a l’epòca Guy Carcassonne aviá tirat la conclusion que la Carta se podiá ratificar quitament se la caliá eventualament davantejar per una mena de tèxte qu’explicava qu’èran pas los grops de locutors qu’èran aparats, mas las lengas.
Pasmens Guy Carcassonne expliquèt al collòqui de París que per el la carta èra compatibla amb la constitucion sens cap de dificultat pr’amor lo tèxte europèu èra clar sul fait que son pas los grops de locutors que serián reconeguts ; donc aquò anava pas contra los principis constitucionals d’indivisibilitat de la Republica.
Òm se soven tanben, e G. Carcassonne o diguèt, qu’es tanben l’article 2 que pausèt problèma, un article que per el foguèt una « iniciativa malurosa » en 1992. Malurosa pr’amor serviguèt pas brica contra l’anglés (qu’èra dins la mira de l’article) mas que serviguèt sonque contra las lengas ditas regionalas.
L’objècte de la question pausada al constitucionalista èra pas de tornar far l’istòria mas de dire se la modificacion de la constitucion en 2008, amb l’article 75-1, representava un cambiament important.
Èra convidat per dire son punt de vista Guy Carcassonne, lo constitucionalista que faguèt, a la demanda de Lionel Jospin, l’estudi sus la compatibilitat de la Carta europèa amb la constitucion francesa. Òm se remembra qu’a l’epòca Guy Carcassonne aviá tirat la conclusion que la Carta se podiá ratificar quitament se la caliá eventualament davantejar per una mena de tèxte qu’explicava qu’èran pas los grops de locutors qu’èran aparats, mas las lengas.
Pasmens Guy Carcassonne expliquèt al collòqui de París que per el la carta èra compatibla amb la constitucion sens cap de dificultat pr’amor lo tèxte europèu èra clar sul fait que son pas los grops de locutors que serián reconeguts ; donc aquò anava pas contra los principis constitucionals d’indivisibilitat de la Republica.
Òm se soven tanben, e G. Carcassonne o diguèt, qu’es tanben l’article 2 que pausèt problèma, un article que per el foguèt una « iniciativa malurosa » en 1992. Malurosa pr’amor serviguèt pas brica contra l’anglés (qu’èra dins la mira de l’article) mas que serviguèt sonque contra las lengas ditas regionalas.
L’objècte de la question pausada al constitucionalista èra pas de tornar far l’istòria mas de dire se la modificacion de la constitucion en 2008, amb l’article 75-1, representava un cambiament important.