Somari
Los independentistas flamencs en progrès, 2 •
Mancan d’euros per l’Euro de 2016, 3 •
Los ròms, 4 •
Fan pression per la TCP, 5 •
Una proposicion de lei sus las lengas, 6 e 7 •
La transmission de la lenga es un enjòc de santat publica, 8 •
Lo Parc sosten l’ensenhament de l’oc, 9 •
Lo Teatre de la Rampa, 10 •
Los enfants se fan mèstres de dança, 12 •
Mancan d’euros per l’Euro de 2016, 3 •
Los ròms, 4 •
Fan pression per la TCP, 5 •
Una proposicion de lei sus las lengas, 6 e 7 •
La transmission de la lenga es un enjòc de santat publica, 8 •
Lo Parc sosten l’ensenhament de l’oc, 9 •
Lo Teatre de la Rampa, 10 •
Los enfants se fan mèstres de dança, 12 •
Fotografias
Pas cap
Pas cap
"« Los ròms son pas de ciutadans de segonda categoria »"
Los sonam « las gents del viatge ». La categoria es larga : ròms, tsiganes, gitans, manoches, ieniches… Tot aquel monde foguèron concernits tot parièr per l’olocauste de la segonda guèrra mondiala e patisson encara al jorn d’uèi formas divèrsas de discriminacion.
Catherine Grèze, deputada al Parlament europèu per lo Sud-Oèst de França, respond a las questions de La Setmana.
LS — Foguèt pas de bon reconéisser lo genocidi dels ròms ?
Catherine Grèze — Constatam qu’en 1945, los tsiganes foguèron complètament absents del Tribunal de Nüremberg que jutgèt los crimis de guèrra. Totun, un decret de 1942 demandava l’aplicacion de la « solucion finala » a aquelas populacions e foguèron exterminadas parièr que los josius, los omosexuals e d’autres. La dificultat de reconeissença d’aquel genocidi contunha a l’ora d’ara. En Alemanha, lo genocidi de las populacions viatjairas foguèt reconegut en 1982 après una gròssa mobilizacion. En Ongria, un musèu dedicat a l’olocauste del ròms foguèt dubèrt en 1998. En França, es l’oblit absolut. I aguèt en 2007 una temptativa del grop comunista a l’Assemblada Nacionala per far reconéisser lor genocidi. Capitèt pas. Ne sèm doncas totjorn al gras zèro de la reconeissença istorica. Es grèu pr’amor per poder tractar los problèmas actuals dels ròms — exclusion sociala, problèmas amb los papièrs d’identitat, problèma de la directiva retorn — i a besonh d’aquel acte istoric de memòria. Es essencial per comprendre çò que se passa a l’ora d’ara.
« Las gents del viatge
èran integradas
economicament pr’amor practicavan de mestièrs especifics coma
la banastariá. »
LS — Perdequé aquela
Catherine Grèze, deputada al Parlament europèu per lo Sud-Oèst de França, respond a las questions de La Setmana.
LS — Foguèt pas de bon reconéisser lo genocidi dels ròms ?
Catherine Grèze — Constatam qu’en 1945, los tsiganes foguèron complètament absents del Tribunal de Nüremberg que jutgèt los crimis de guèrra. Totun, un decret de 1942 demandava l’aplicacion de la « solucion finala » a aquelas populacions e foguèron exterminadas parièr que los josius, los omosexuals e d’autres. La dificultat de reconeissença d’aquel genocidi contunha a l’ora d’ara. En Alemanha, lo genocidi de las populacions viatjairas foguèt reconegut en 1982 après una gròssa mobilizacion. En Ongria, un musèu dedicat a l’olocauste del ròms foguèt dubèrt en 1998. En França, es l’oblit absolut. I aguèt en 2007 una temptativa del grop comunista a l’Assemblada Nacionala per far reconéisser lor genocidi. Capitèt pas. Ne sèm doncas totjorn al gras zèro de la reconeissença istorica. Es grèu pr’amor per poder tractar los problèmas actuals dels ròms — exclusion sociala, problèmas amb los papièrs d’identitat, problèma de la directiva retorn — i a besonh d’aquel acte istoric de memòria. Es essencial per comprendre çò que se passa a l’ora d’ara.
« Las gents del viatge
èran integradas
economicament pr’amor practicavan de mestièrs especifics coma
la banastariá. »
LS — Perdequé aquela
reticéncia a reconéisser lo genocidi d’aquelas populacions ?
CG — França a tostemps considerat las gents del viatge coma d’associals. Tre 1895, França comencèt de far de recensament, de fichatge. Una lei de 1912 faguèt obligatòri per aquel monde lo pòrt de quasernets d’antropometria. Uèi, an pas de documents d’identitat, sonque de quasernets de circulacion meses en plaça en 1969. Sens papièrs d’identitat, pòdon pas anar dins de païses estrangièrs. En França, per aver de documents d’identitat, cal aver un domicili fixe. Son doncas dins una situacion kafkaienca. Los poders publics an causit d’ignorar los problèmas d’aquelas populacions. Quitament los airals d’acuèlh que lor son reservats son de luòcs que se veson pas, luènh dels vilatges, darrièr de parets, darrièr de torals, jos de linhas de nauta tension o prèp d’un depaus d’escobilhas, d’una estacion d’epuracion o d’una autorota. Ara, es una situacion que tòca 400 000 personas en França e dètz milions, per çò qu’es dels ròms, en Euròpa.
Mancan d’euros per organizar l’Euro de 2016
Per èstre en mesura d’aculhir un eveniment esportiu d’aquel ample, d’òbras de refeccion o de bastison deuràn èstre faitas. Sèt estadis devián èstre adobats, a saber lo Parc des Princes (París), los estadis de Lens, Estrasborg, Nancy, Saint Étienne, l’estadi Velodròm de Marselha e lo Stadium de Tolosa. I aurà quatre estadis nòus per bastir a Lille, Niça, Lion e Bordèu.
L’Estat se deuriá pas gaire implicar, qu’avançarà la soma de 150 milions d’euros. Çò que representa 40 % del budget total d’aquelas òbras estimadas a 1,7 miliards d’euros. Lo demai serà a la carga de las collectivitats localas e d’investissors privats.
CG — França a tostemps considerat las gents del viatge coma d’associals. Tre 1895, França comencèt de far de recensament, de fichatge. Una lei de 1912 faguèt obligatòri per aquel monde lo pòrt de quasernets d’antropometria. Uèi, an pas de documents d’identitat, sonque de quasernets de circulacion meses en plaça en 1969. Sens papièrs d’identitat, pòdon pas anar dins de païses estrangièrs. En França, per aver de documents d’identitat, cal aver un domicili fixe. Son doncas dins una situacion kafkaienca. Los poders publics an causit d’ignorar los problèmas d’aquelas populacions. Quitament los airals d’acuèlh que lor son reservats son de luòcs que se veson pas, luènh dels vilatges, darrièr de parets, darrièr de torals, jos de linhas de nauta tension o prèp d’un depaus d’escobilhas, d’una estacion d’epuracion o d’una autorota. Ara, es una situacion que tòca 400 000 personas en França e dètz milions, per çò qu’es dels ròms, en Euròpa.
Mancan d’euros per organizar l’Euro de 2016
Per èstre en mesura d’aculhir un eveniment esportiu d’aquel ample, d’òbras de refeccion o de bastison deuràn èstre faitas. Sèt estadis devián èstre adobats, a saber lo Parc des Princes (París), los estadis de Lens, Estrasborg, Nancy, Saint Étienne, l’estadi Velodròm de Marselha e lo Stadium de Tolosa. I aurà quatre estadis nòus per bastir a Lille, Niça, Lion e Bordèu.
L’Estat se deuriá pas gaire implicar, qu’avançarà la soma de 150 milions d’euros. Çò que representa 40 % del budget total d’aquelas òbras estimadas a 1,7 miliards d’euros. Lo demai serà a la carga de las collectivitats localas e d’investissors privats.
A Tolosa, lo capolièr dels conselhièrs municipals ecologistas Régis Godec esitèt a s’estrambordar de la venguda d’aquela competicion que considèra pas coma una prioritat. « L'argent consacrat a aqueles equipaments serà pas consacrat a quicòm mai, çò diguèt Godec, (...) çò que vòli pas es que i aja tròp d'argent public investit dins aquel afar e que siá pas investit dins d'autres domenis. Los transpòrts e lor desvolopament aquò son de projèctes prioritaris pels tolzans, es aquí-dessús qu'avèm besonh d'argent public ».
A Nantas, los conselhièrs verds esitèron pas cap a s’estrambordar de la decision del conse socialista Jean-Marc Ayrault rapòrt a l’Euro 2016. A tot simplament renonciat a organizar la competicion dins la ciutat bretona e far bastir d’infra-estructuras nòvas per l’escasença. « Las exigéncias financièras inconsideradas de l’UEFA, organizatritz d’aquela manifestacion, e l’abséncia de garantidas d’una participacion financièra de l’Estat justifican aquela decision sàvia, çò escriguèron los elegits verds nanteses, Nantas seguís l’exemple d’Estrasborg e de Saint-Étienne en esperar la meteissa decision de la part d’autras ciutats. Per aquestes tempses de crisi economica e financièra, cal saber daissar de projèctes del còst excessiu e que pòrtan pas res a las populacions localas ».
A Marselha fasiá longtemps que volián adobar l’estadi Velodròm. L’estimacion del projècte es de 150 milions d’euros amb dos tèrces pagats pel privat. Lo demai serà partejat entre las collectivitats. L’Estat deuriá participar a nautor de 20 milions d’euros ja atribuits a la ciutat foceana dins l’encastre del plan de relança per las grandas infraestructuras.
A Nantas, los conselhièrs verds esitèron pas cap a s’estrambordar de la decision del conse socialista Jean-Marc Ayrault rapòrt a l’Euro 2016. A tot simplament renonciat a organizar la competicion dins la ciutat bretona e far bastir d’infra-estructuras nòvas per l’escasença. « Las exigéncias financièras inconsideradas de l’UEFA, organizatritz d’aquela manifestacion, e l’abséncia de garantidas d’una participacion financièra de l’Estat justifican aquela decision sàvia, çò escriguèron los elegits verds nanteses, Nantas seguís l’exemple d’Estrasborg e de Saint-Étienne en esperar la meteissa decision de la part d’autras ciutats. Per aquestes tempses de crisi economica e financièra, cal saber daissar de projèctes del còst excessiu e que pòrtan pas res a las populacions localas ».
A Marselha fasiá longtemps que volián adobar l’estadi Velodròm. L’estimacion del projècte es de 150 milions d’euros amb dos tèrces pagats pel privat. Lo demai serà partejat entre las collectivitats. L’Estat deuriá participar a nautor de 20 milions d’euros ja atribuits a la ciutat foceana dins l’encastre del plan de relança per las grandas infraestructuras.