"Vòlon mai que l’autonomia"

Catalonha ven de far una cabussada dins un autre monde, mai de trenta ans aprèp l’estatut d’autonomia de 1979. Amb mai d’un milion, de personas per las carrièras de la capitala catalana lo Tribunal Constitucional espanhòl a capitat a far sautar la generacion novèla dins una reivindicacion en favor de l’independéncia que se pòt comprendre pel comentaris que rapòrta lo quotidian El País de la part de Lluís Llach, lo cantaire ara retirat. Aqueste explicava que n’aviá son sadol de veire que çò qu’escriguèt fa trenta ans èra encara e totjorn d’actualitat.
Vertat es que l’Estaca a mai de trenta ans mas es plan aquela estaca que los catalans, qu’èran per carrièra dissabte, passat vòlon far tombar.
Es vertat tanben que d’unes responsables politics qu’èran en cap de manifestacion èran mai prudents. Èra lo cas de Jordi Pujol, l’ex-president de la Generalitat de Catalonha ; l’òme que menèt lo govèrn de Catalonha pendent mai de 20 ans mençonava que çò que lo monde èran venguts per dire es que volián aquel estatut votat pel pòble catalan. Segur l’ex-president coma l’actual, José Montilla, èran pas cecs ni

sords e que vesián e ausissián montar la reivindicacion d’independéncia. Artur Mas lo president de Convergéncia e Union, l’òme que serà benlèu lo president de la Generalitat dins qualques meses, parlava el de reinvindicacion pacifica del pòble catalan coma s’aviá paur benlèu que l’acarament demorèsse pas pacific.
Dempuèi 1977, annada de la primièra granda manifestacion catalana en favor de l’autonomia, las causas an cambiat en pregondor. Una generacion a espelit que, ela, a pas conegut lo franquisme. N’a sonque los imatges e los sovenirs contats per la generacion d’abans. Tanben, dempuèi l’Union europèa a fait son camin e a integrat l’Estat espanhòl. Es una situacion qu’a permés de far montar en Catalonha d’envejas d’independéncia dins un encastre europèu. Tot aquò dona mai d’esperança a la creacion d’un Estat catalan.

China pena a aplicar sas politicas energeticas

Lo primièr ministre Wen Jiabao a prometut de tornar sa nacion mai eficaça sul plan energetic... D’una « man de fèrre ». Lo govèrn central a ja ordenat a de ciutats d’aver barrat pel mes de setembre d’usinas que gastan o produssisson pas

d’energia neta. Dempuèi 2007, China a ja barradas mai d’un milierat de centralas termicas ancianas. Es venguda lo mai grand investissor en tecnologia verda. Beijing a impausat d’estandards energetics fòrça estrictes per produsir mai net o tanben pel consum d’esséncia al quilomètre de las veituras.
Totun, aquela politica energetica « a la dura » truca contra una demanda interiora chinesa qu’es de mai en mai fòrta. En se conformar de mai en mai als estandards de vida d’Occident, los estatjants reclaman per exemple de veituras mai gròssas, de mai en mai d’aisinas electricas per l’ostal o encara de centre comercials d’una susfàcia totjorn mai granda e, se possible, climatizats. Fins ara, las veituras chinesas consumissián mens de gasolina pr’amor d’una talha mendra e d’un motor mens potent. E aquò ven un problèma per las autoritats chinesas qu’an sovent encoratjat los ciutadans a adoptar aquel anarde viure. Es lo meteis tablèu del costat del sector industrial, que la demanda en energia creis tanlèu coma d’objectius d’eficiéncia mai granda son de mai en mai durs de complir. A flor e a mesura, l’economia chinesa repausa de mai en mai sus la satisfaccion de la demanda interiora que non pas sus las exportacions.